Novi Pazar, mesto ge se vekovima prepliću dve kulture koje imaju uporište u dvema svetskim religijama - islamu i hrišćanstvu (pravoslavlju), uvek je bio poseban u odnosu na sve ostale gradove u Srbiji. Činjenica je da je ovaj kraj izuzetno bogat starim kulturno-istorijskim i umetničkim vrednostima, što oživotvorava ideje koje su, prije svega, oslonjene i zasnovane na očuvanju i društvenoj afirmaciji kulturne baštine. Uz značaj prisustva tih vrednosti i lepota, plan kulturnog razvoja podrazumeva i nove oblike kreativnog ispoljavanja. Novi Pazar kroz institucije intenzivno misli na kulturna dobra i na njihovu sudbinu, gradeći na njihovom biću i novim kultunim ostvarenjima savremenu viziju svog razvoja. U kontekstu afirmacije multikulturalnosti, koji je prepoznatljiv u svim segmentima dešavanja u gradu, Kulturni centar Novi Pazar predstavlja matično mesto i stožer je kulturnih dešavanja na ovom prostoru.
Institucinalno bavljenje kulturom u Novom Pazaru veže se za osnivanje Radničkog univerziteta, 27. aprila 1963. godine. Univerzitet je, odlukom Narodnog odbora Opštine Novi Pazar, formiran radi obavljanja kulturno-obrazovne delatnosti i zadovoljenja kulturno-obrazovnih potreba građana. Od svog osnivanja on deluje kao ustanova za svestrano i permanentno obrazovanje i kulturno uzdizanje radnih ljudi i građana, uz stalno ispitivanje obrazovnih i kulturnih potreba društveno-političke zajednice i organizacija udruženog rada. Naročito je radio na verifikovanom srednjem, višem, osnovnom, opštem i stručno-tehničkom obrazovanju odraslih, kao i na dokvalifikaciji i prekvalifikaciji zaposlenih i onih koji se pripremaju za rad i svim vidovima obrazovanja uz rad i za potrebe rada, uz stalno popularisanje kulture i razvoj bibliotekarske delatnosti.
Godine 1973, Odlukom zbora radnih ljudi, organizovan je Radnički univerzitet „Oslobođenje“ u Novom Pazaru sa radnim jedinicama: Društveni klub, Biblioteka, Centar za obrazovanje, Kulturno-zabavni centar, Muzička škola i Služba zajedničkih poslova. Narednih godina, osnovna delatnost ove ustanove je kulturno-obrazovna, a sporedne delatnosti su: bibliotekarstvo, prikazivanje filmova, ugostiteljstvo, postavljanje dekoracija, reklamnih panoa, umentičkih rešenja firmi, simbola – reklama, natpisa i drugo.
Pod nazivom Dom kulture "Oslobođenje" Novi Pazar ova ustanova posluje od 1983. godine pa sve do februara 2010, kada je na sednici Skupštine Grada Novog Pazara donešena odluka o preimenovanju naziva Dom kulture „Oslobođenje“ u Kulturni centar Novi Pazar.
Kulturni centar permanentno sarađuje sa svim društveno-javnim ustanovama u regionu, nevladinim organizacijama, verskim institucijama. U cilju zadovoljavanja i ostvarivanja potreba kulture građana ovoga prostora, kroz svoje aktivnosti - organizacijom kulturnih programa i manifestacija u svim oblastima kulturnog delovanja - neguje, razvija i afirmiše kulturu kako tradicionalnu, tako i savremenu.
Ova ustanova je poznata po kulturnim manifestacijama: Festival omladinskih horova Srbije, likovnim kolonijama „Sopoćanska viđenja“ i „Sandžak inspiracija umetnika“, uz stalno organizovanje raznovrsnih programa kulturnog i umetničkog karaktera, pozorišnih i filmskih predstava, koncerata, izložbi, promocija, smotri amaterskog stvaralaštva (dramskog, folklornog, muzičkog, likovnog, književnog i drugog). Kroz Festival stvaralaštva mladih, na kojem učestvuju učenici svih osnovnih i srednjih škola sa teritorije Grada Novog Pazara, takmičenjem u besedništvu za srednjoškolce i studente i Književnom nagradom „Aladin Lukač“, Kulturni centar je pronašao način da se „približi“ mladim ljudima u ovom gradu, da ih inspiriše da stvaraju i neguju kulturne vrednosti.
Od osnivanja, ova ustanova je nosilac skoro svih kulturnih aktivnosti u Novom Pazaru i šire. Još tada, po postojećoj infrastrukturi, bila je jedna od najmodernijih i najprestižnijih ustanova u regionu. Programski, ona je taj epitet i danas zadržala. Međutim, kako postojeći prostori namenjeni realizaciji kulturnih programa nisu više bili adekvatni za njihovu kvalitetnu realizaciju, nedostatak savremeno opremljenih prostora se, poslednjih godina, nametnuo kao jedan od problema. Zato je izgradnja novih, kao i rekonstrukcija već postojećih objekata, i njihovo opremanje savremenom tehnikom, bio jedan od prioritetnih ciljeva u posljednje vrijeme u Novom Pazaru. Otvaranjem Galerije 2008. godine, kao i rekonstrukcijom Bašte Kulturnog centra dokazano je da se rešavanju ovog problema ozbiljno pristupilo. Također, Dom omladine je atraktivan prostor koji služi svojoj svrsi. Pred ova tri prostora namijena za realizaciju kulturnih dešavanja, danas se u okviru Kulturnog centra nalazi i Koncertna dvorana.
